Leopold Godowsky, autor: Aimé Dupont / źródło: Music Division, The New York Public Library (The New York Public Library Digital Collections)

Leopold Godowski

(13.02.1870 – 21.11.1938) pianista, kompozytor i pedagog urodzony w Żoślu k. Wilna, zmarły w Nowym Jorku. Regularną edukację muzyczną rozpoczął w Königliche Hochschule für Musik w Berlinie, pobierając lekcje u Woldemara Bargiela (kompozycja) i Ernsta Rudorffa (fortepian). Dodatkowo uczył się u Camille’a Saint-Saënsa. Już w wieku 9 lat osiągnął wysoki poziom umiejętności pianistycznych i kompozytorskich. Mając lat 21 poślubił śpiewaczkę Friedę Saxe i przyjął obywatelstwo Stanów Zjednoczonych, dokąd przeniósł się na stałe tuż przed wybuchem I wojny światowej.

Karierę koncertową rozpoczął w wieku 9 lat występami w Wilnie oraz tournée po Polsce, Rosji i Niemczech. W późniejszym okresie występował m.in. w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Londynie, Niemczech, Polsce, a także w Ameryce Południowej i Azji. Koncertował nie tylko solo, ale również jako kameralista, współpracując z takimi artystami jak śpiewaczki: Clara Louise Kellogg i Emma Cecilia Thursby czy skrzypek Ovide Musin. Był wybitnym wirtuozem jednak przed dużą publicznością oraz w trakcie nagrań płytowych hamowała go trema; pełnię swoich możliwości odsłaniał dopiero w zaciszu domowym. Mimo to, jeden z koncertów w Berlinie przyniósł mu miano jednego z największych pianistów tamtego czasu i status następcy Franza Liszta. Walory techniczne były jednak dla Godowskiego zawsze drugorzędne; na pierwszym miejscu stawiał precyzję wykonania tekstu muzycznego oraz zgodną ze stylem epoki interpretację. Na 8 lat przed śmiercią karierę pianistyczną przerwał drobny paraliż, pozostawiając Godowskiemu tylko nauczanie.

Jako pedagog pracował w New York College of Music, w Akademie der Tonkunst w Wiedniu oraz na uczelni w Berlinie. Dodatkowo, w Broad Street Conservatorium w Filadelfii, prowadził kursy nauczycielskie. Co szczególnie ciekawe, Curtis Institute of Music, również w Filadelfii, przyznał mu doktorat honoris causa.

Na twórczość kompozytorską Godowskiego składają się wyłącznie utwory fortepianowe. Są to zarówno dzieła autorskie w gatunkach takich jak sonata, wariacje czy suita, jak i opracowania na fortepian utworów innych kompozytorów, w tym m.in.: Johanna Straussa syna, Franza Schuberta, Carla Marii von Webera, Fryderyka Chopina, Jana Sebastiana Bacha i Roberta Schumanna. Większość utworów przeznaczona została na jednego wykonawcę, obecne są jednak także kompozycje na 4 ręce lub na 2 fortepiany. Dodatkowo, wśród dzieł Godowskiego znaleźć można utwory o charakterze pedagogicznym. Zarówno kompozycje, jak i opracowania Godowskiego, nawet lepiej niż jego nagrania, dają świadectwo warsztatu pianistycznego artysty.

 

Źródło biogramu: Weber Jan, Godowski Leopold, w: Encyklopedia muzyczna PWM, Dziębowska Elżbieta (red.), t. 3, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 1987, ss. 350-351, opracował Antoni Szymański.

Utwory Kameralne

  • Fandango na skrzypce i fortepian Kup

  • 12 Impressions na skrzypce i fortepian Pobierz

  • 34 Miniaturen na fortepian 4 ręce Pobierz

  • Souvenir na skrzypce i fortepian Kup

Utwory na fortepian

  • Capriccio patetico, 1928 Pobierz

  • Elegy, 1929 Pobierz

  • Etude macabre, 1929 Pobierz

    Opis:

    Uwagi: na lewą rękę

  • French suite No. 1 Pobierz

  • Frühlingsnacht Pobierz

    Opis:

    Uwagi: Nokturn

  • German suite No. 1 Pobierz

  • Grand valse romantique, 1888 Pobierz

  • Hungarian suite No. 1 Pobierz

  • Intermezzo malincolico, 1928 Pobierz

  • Impromptu, 1929 Pobierz

    Opis:

    Uwagi: na lewą rękę

  • Irish suite No. 1 Pobierz

  • Java Suite Pobierz

  • Märchen für Klavier, 1888 Pobierz

  • Meditation, 1929 Pobierz

  • Menuet No. 1 Pobierz

  • Moto perpetuo Pobierz

  • Netherland suite Pobierz

  • On the Alma Pobierz

  • On the Bridge of Avignon Pobierz

  • Passacaglia Pobierz

    Opis:

    Uwagi: wariacje, kadencja i fuga na temat pierwszych 8 taktów Symfonii h-moll „Niedokończonej” Schuberta

  • 3 Pieces, op. 12 Pobierz

  • 4 Pieces, op. 14 Pobierz

    Opis:

    Uwagi: nr 1. Ein Dämmerungsbild, nr 3. Valse-Idylle, nr 4. Scherzino

  • 3 Pieces, op. 15 Pobierz

    Opis:

    Uwagi: nr 1.Mélodie méditative, nr 2. Frühlingsnacht, nr 3. Capriccio

  • 4 Pieces, op. 16 Pobierz

    Opis:

    Uwagi: nr 2. Arabesque, nr 4. Barcarolle-Valse

  • 4 Poems Pobierz

    Opis:

    Uwagi: 1. Devotion, 2. Avowal, 3. Adoration, 4. Yearning

  • Polonez C-dur Pobierz

  • Prelude and fugue, 1929 Pobierz

    Opis:

    Uwagi: na lewą rękę

  • Russian suite No. 1 Pobierz

  • Russian suite No. 2 Pobierz

  • Ruthenian melodies Pobierz

  • Sonata e-moll Pobierz

  • Suita na lewą rękę Pobierz

  • Swedish suite No. 1 Pobierz

  • The Progressive Series of Piano-Lessons Pobierz

    Opis:

    Uwagi: zbiór utworów pedagogicznych

  • Toccata, op. 13 Pobierz

  • Triakontameron. 30 Stimungen und Bilder im Dreivierteltakt Pobierz

  • Twilight thoughts, 1880 Pobierz

    Opis:

    Uwagi: nr 1. Impressions sur le fleuve de Hudson, nr 2. Une Nuit de Printemps, nr 3. Au jardin des fleurs, nr 4. Sérénade

  • Valse-scherzo Pobierz

  • 6 Waltz-poems, 1928 – 1929 Pobierz

  • 24 Walzermasken Pobierz